Veiligheid eerst: waar moet verlichting voor veiligheid geplaatst worden?

Bij tuinverlichting denken we vaak eerst aan sfeer: het prachtig uitlichten van een boom of het creëren van een gezellige gloed op het terras. Maar een minstens zo belangrijke, en vaak onderbelichte, rol van een goed lichtplan is het waarborgen van de veiligheid. Een donkere tuin kan vol zitten met onzichtbare gevaren, zoals opstapjes, gladde tegels of losliggend speelgoed.

Als tuinverlichtingexpert hamer ik er altijd op: een tuin is pas echt sfeervol als hij ook veilig is. Functionele verlichting is de basislaag van elk goed lichtplan. Het zorgt voor oriëntatie, voorkomt ongelukken en geeft een gevoel van controle en geborgenheid.

Maar waar plaats je deze functionele verlichting precies voor een maximaal effect? Dit zijn de vijf cruciale zones in elke tuin die om veiligheidsverlichting vragen.

Dit is de meest voor de hand liggende, maar ook de belangrijkste plek.

• Waarom het cruciaal is: Je moet veilig de sleutel in het slot kunnen steken, kunnen zien wie er voor de deur staat en niet struikelen over de drempel of een verdwaalde plantenbak.

• De beste verlichting: Een wandlamp naast de deur is ideaal. Kies voor een model dat het licht naar beneden en eventueel opzij werpt, zodat het de grond en de directe omgeving verlicht zonder je te verblinden als je naar buiten stapt. Een wandlamp met een ingebouwde bewegingssensor is hier een uitstekende en energiezuinige keuze.

Elk pad dat je regelmatig in het donker gebruikt, moet verlicht zijn. Denk aan de route van de poort naar de voordeur, van het terras naar de schuur, of rondom het huis.

• Waarom het cruciaal is: Paden kunnen oneffen zijn, er kan speelgoed op liggen of takken kunnen oversteken. Goede verlichting voorkomt struikelen en vallen.

• De beste verlichting: Bolderarmaturen (lage paaltjes) of sokkellampen zijn perfect. Plaats ze om en om aan de zijkanten van het pad voor een rustig beeld. De vuistregel is om ze zo te plaatsen dat de lichtpoelen op de grond elkaar net raken, zodat er geen donkere gaten ontstaan. Kies altijd voor armaturen die hun licht naar beneden richten (downlighting) om verblinding te voorkomen.

Traptreden, afstapjes of plotselinge hellingen zijn de meest verraderlijke plekken in een donkere tuin.

• Waarom het cruciaal is: Een gemiste traptrede is een van de meest voorkomende oorzaken van huiselijke ongelukken. Zelfs een klein, onverwacht afstapje van het terras kan al gevaarlijk zijn.

• De beste verlichting: De verlichting moet de trede zelf en het hoogteverschil duidelijk markeren. Ingebouwde spots aan de zijkant in de muur of in de stootborden van de treden zijn een zeer chique en effectieve oplossing. Een andere optie is een LED-strip onder de neus van de traptreden. Een goed geplaatste spot of bolder bovenaan de trap kan ook voldoende zijn.

De oprit is een zone van activiteit: manoeuvreren met de auto, in- en uitstappen, boodschappen uitladen.

• Waarom het cruciaal is: Goed zicht is essentieel om schade aan de auto te voorkomen en om veilig van en naar het huis te kunnen lopen. Daarnaast heeft verlichting hier ook een afschrikwekkende functie voor ongenode gasten.

• De beste verlichting: Een combinatie van verschillende types werkt vaak het best. Overrijdbare grondspots kunnen de randen van de oprit markeren. Een wandlamp met bewegingssensor bij de garage of carport zorgt voor helder licht bij aankomst. Een krachtige, breedstralende spot (floodlight) hoog aan de gevel kan de hele oprit in één keer verlichten.

Een vijver of zwembad is prachtig, maar vormt in het donker een significant veiligheidsrisico.

• Waarom het cruciaal is: Het duidelijk markeren van de rand van het water is essentieel om te voorkomen dat iemand er per ongeluk in stapt of valt.

• De beste verlichting: Subtiele verlichting is hier vaak al genoeg. Denk aan inbouwspots in de vlonder of tegelrand rondom de vijver. Ook een LED-strip onder de rand van een verhoogde vijver kan de contouren prachtig en veilig accentueren. Zorg er altijd voor dat de armaturen die je dicht bij water gebruikt de juiste IP-waarde hebben (minimaal IP67).

De onzichtbare basis van een goed plan

Functionele veiligheidsverlichting is misschien niet het meest sexy onderdeel van je lichtplan, maar het is wel de onmisbare fundering. Door deze vijf cruciale zones systematisch te analyseren en van de juiste verlichting te voorzien, creëer je een tuin die niet alleen mooi is, maar waar jij, je gezin en je gasten zich op elk moment van de avond veilig en op hun gemak kunnen voelen.